Typy osobowości

Typ osobowości jest zasadą, która porządkuje życie człowieka oraz wyznacza kierunek działania. Jest to system, który obejmuje wszelkie cechy charakterystyczne jednostki. Obejmuje także odczucia i myśli oraz postawy człowieka, jego typowe zachowania oraz sposoby radzenia sobie z problemami. Każdy typ osobowości wiąże ze sobą zarówno te dobre, jak i złe aspekty osobowości.

Wykonanie profesjonalnych testów osobowości, może ułatwić określenie tego typu osobowości, który jest nam najbliższy. Testy osobowości mają przede wszystkim na celu skrócenie ścieżki samopoznania. Wynik testu zależy jednak od tego czy test został przygotowany kompetentnie albo czy pytania były dla osoby rozwiązującej test osobowości wystarczająco zrozumiałe. Zamiast rozwiązywać rozmaite testy osobowości, można również zapoznać się z całą paletą typów osobowości. Tym sposobem na drodze eliminacji typów, które nie pasują oraz dzięki obiektywnemu spojrzeniu na samego siebie, można odkryć typ osobowości najbardziej zbliżony do nas. Jest to ścieżka o wiele bardziej skomplikowana, wymaga ona o wiele więcej czasu i wysiłku, jednak jej wynik może okazać się bardziej satysfakcjonujący. Bliższe przyjrzenie się wielu typom osobowości może też pomóc w określeniu kilku współwystępujących typów osobowości (testy osobowości zwykle ograniczają się do wskazania jednego).

Próba zaszufladkowania siebie w konkretnym rodzaju osobowości, umożliwia poznanie tych zalet czy wad, których nie przyjmujemy do wiadomości - a przynajmniej uświadomienie sobie możliwości ich wystąpienia. Tego typu odkrycia zwiększają naszą samoświadomość, która znów jest pierwszym krokiem do prawdziwej akceptacji samego siebie. Jest to bardzo istotna zaleta znajomości własnego typu osobowości.

Na przestrzeni dziejów, różni badacze w rozmaity sposób próbowali zrozumieć naturę człowieka oraz scharakteryzować go - poszukując pewnych schematów i podobieństw między ludźmi. 

Klasycznie typy osobowości zostały podzielone na 4 kategorie, są to tzw. typy temperamentów Hipokratesa-Galena:

  1. Choleryk
  2. Flegmatyk
  3. Melancholik
  4. Sangwinik

Choleryk jest typem pobudliwym, który cechuje się silnym przeżywaniem emocji, aktywnością i dużą energią życiową. Choleryk pragnie dominować, przewodzić innymi. Chce organizować pracę swoją oraz innych osób, oczekując przy tym od innych osób podporządkowania się oraz uznania (w tym uznania ciężkiej pracy). Charakteryzuje się uporem oraz szybkim, dość często nieprzemyślanym działaniem, wypowiadaniem słów, których potem żałuje, także szybkimi reakcjami na bodźce. Może wyrażać swoją silną wolę poprzez postawę i gestykulację - uderzenie pięścią w stół czy wysuwanie palca wskazującego w kierunku rozmówcy. Twarz zwykle wyraża zastanowienie, usta jego rzadko bywają uśmiechnięte, raczej są zaciśnięte, tak jak i szczęka. Czoło może być zmarszczone. Cholerycy bywają też zakompleksieni.

Flegmatyk jest osobą, którą cechuje wysoki poziom samokontroli, zrównoważenie emocjonalne. Dzięki dystansowi flegmatyka, jego obserwacje potrafią być obiektywne, tak jak i jego zdolności oceny. Flegmatyk potrafi uważnie słuchać i zachowuje spokój nawet w sytuacjach, w których ich otoczenie tego nie potrafi. Flegmatycy są raczej osobami cichymi, cierpliwymi, łagodnymi i pogodnymi. Bywają także dowcipni i solidni. Nie są zbyt ufni i są raczej postrzegani przez otoczenie jako chłodni i zdystansowani. Umieją i lubią obserwować innych ludzi, posiadają w sobie dość duże pokłady współczucia. Są również bardzo dyplomatyczni. W pracy nie lubią pośpiechu i narzucania im szybkiego tempa działania, gdyż są raczej powolni w działaniu.

Melancholik jest typem pesymistycznym, lękowym. Melancholik ma negatywne podejście do przyszłości, życia, siebie, jak również do codziennych spraw. Cechuje go słaby układ nerwowy. Melancholik miewa kłopoty z podejmowaniem decyzji oraz brakuje mu wiary w siebie. Melancholik bywa pełen skrajności, silnie przeżywa zarówno uniesienia emocjonalne, jak i depresje, stany obniżonego nastroju. Melancholik jest raczej osobą, która jest skłonna do rozmyślań, wiele filozofuje i zajmuje się "drugim dnem" problemu. Typ ten podchodzi do życia poważnie, jest twórczy, ma zdolności artystyczne. To perfekcjonista z umysłem analitycznym. Bywa dobrze zorganizowany, szczegółowy, surowy wobec siebie i innych, planujący, przewrażliwiony oraz nieufny. Jest w stanie podporządkować się regulaminowi. Melancholik jest ostrożny w trakcie doboru przyjaciół, ale wówczas jest skłonny do poświęceń i sumienny, wrażliwy na problemy innych ludzi, umiejący ich uważnie słuchać. Nie lubi znajdować się w centrum uwagi. Melancholicy są wrażliwi na krytykę, dość obraźliwi i nerwowi. Nie tylko źle znoszą krytykę, ale i doszukują się jej w osobistych, nawet mniej groźnych uwagach. Melancholicy mają skłonności do zadumy, są raczej spokojni i wyciszeni, mało elastyczni w działaniu. Często marzą i oddają się zadumie.

Sangwinik jest typem osobowości, który posiada najbardziej stabilny typ charakteru. Jest to osoba o optymistycznym podejściu do życia. Sangwinik reprezentujące silny, ruchliwy, ale zrównoważony układ nerwowy. Sangwinik jest towarzyski i beztroski. Jest dość otwarty na relacje z innymi ludźmi. Nie przeszkadza mu znajdowanie się w centrum zainteresowania - wręcz to lubi. Sangwinik może przejawiać chęć dominacji, wyrażać swoje władcze podejście, niekiedy spogląda na innych ludzi jakby "z góry". Typ ten bywa dumny, ale też emocjonalny i spontaniczny, z dużym poczuciem humoru. Sangwinicy umieją przyciągnąć do siebie innych ludzi, a ich energia życiowa oraz entuzjazm przejawiają się w wielu aspektach ich życia. Są twórczy i przejawiają umiejętności przywódcze. Sangwinicy są także entuzjastyczni, bardzo lubią przyjmować i odwzajemniać komplementy. Bywają gadatliwi i lekko niefrasobliwi.

Na typologii temperamentów Hipokratesa oparł się Pawłow, który dokonał podziału wg typu układu nerwowego - dzieląc je na 4 kategorie

  1. słaby (melancholik)
  2. silny zrównoważony ruchliwy (sangwinik)
  3. silny zrównoważony bezwładny (flegmatyk)
  4. silny niezrównoważony (choleryk)

Według Iwanowa-Smoleńskiego, typy temperamentu podzielono na tzw. 4 typy wyższej czynności nerwowej:

  1. ruchliwy
  2. powolny
  3. pobudliwy
  4. hamulcowy

W roku 1984 John M. Oldham oraz Lois B. Morris zdecydowali się stworzyć dotąd nie istniejącą systematykę typów osobowości, która byłaby oparta na wówczas nowej klasyfikacji zaburzeń osobowości.

Oldham i Morris wyróżnili 14 typów osobowości:

  1. Typ Sumienny - Perfekcjonista
  2. Typ Pewny Siebie - Gwiazda
  3. Typ Oddany - Wierna Żona
  4. Typ Dramatyczny - Primadonna
  5. Typ Czujny - Tropiciel
  6. Typ Wrażliwy - Domator
  7. Typ Wygodny - Kalifornijczyk
  8. Typ Awanturniczy - Poszukiwacz Przygód
  9. Typ Nie-zwyczajny - Oryginał
  10. Typ samotniczy - Pustelnik
  11. Typ Zmienny Emocjonalnie - Ogień i Lód
  12. Typ Ofiarny - Altruista
  13. Typ Władczy - Przywódca Stada
  14. Typ Poważny - Realista

Jung podczas badań wyróżnił 4 funkcje psychologiczne:

  • myślenie,
  • uczucia,
  • doznanie,
  • intuicję.

Utworzył on 8 typów funkcjonalnych osobowości.

Isabel Briggs Myers i Katherine Cook Briggs zmodyfikowały koncepcję Junga, poprzez dodanie do niej nastawienia człowieka do świata zewnętrznego.

  • Wymiar E-I
    - Ekstrawersja (Extraversion), otwartość
    - Introwersja (Introversion), zamkniętość
  • Wymiar S-N
    - Poznanie (Sensing), materialność, sensoryczność
    - Intuicja (iNtuition), idealność, intuicyjność
  • Wymiar T-F
    - Myślenie (Thinking), logika, obiektywność
    - Odczuwanie (Feeling), etyka, subiektywność
  • Wymiar J-P
    - Osądzanie (Judging), liniowość, racjonalność
    - Obserwacja (Perceiving), cykliczność, irracjonalność

Tym sposobem pomnożyły jego kategorie tworząc 16 typów osobowości, które są dynamicznymi systemami rozwijających się w ciągu całego życia człowieka czterech par preferencji (wyżej wymienionych wymiarów):

  1. ISTJ - LSI - racjonalny logiko-sensoryczny introwertyk
  2. ESTJ - LSE- racjonalny logiko-sensoryczny ekstrawertyk
  3. ISFJ - ESI - racjonalny etyko-sensoryczny introwertyk
  4. ESFJ - ESE - racjonalny etyko-sensoryczny ekstrawertyk
  5. ISTP - SLI - irracjonalny sensoryczno-logiczny introwertyk
  6. ESTP - SLE - irracjonalny sensoryczno-logiczny ekstrawertyk
  7. ISFP - SEI - irracjonalny sensoryczno-etyczny introwertyk
  8. ESFP - SEE - irracjonalny sensoryczno-etyczny ekstrawertyk
  9. INTJ - LII - racjonalny logiczno-intuicyjny introwertyk
  10. ENTJ - LIE - racjonalny logiczno-intuicyjny ekstrawertyk
  11. INTP - ILI - irracjonalny intuicyjno-logiczny introwertyk
  12. ENTP - ILE - irracjonalny intuicyjno-logiczny ekstrawertyk
  13. INFJ - EII - racjonalny etyczno-intuicyjny introwertyk
  14. ENFJ - EIE - racjonalny etyczno-intuicyjny ekstrawertyk
  15. INFP - IEI - irracjonalny intuicyjno-etyczny introwertyk
  16. ENFP - IEE - irracjonalny intuicyjno-etyczny ekstrawertyk

ISTJ (Introwersja, Poznanie, Myślenie, Osądzanie), czyli Inspektor - to osoba, która jest dość skryta, cicha i zamknięta w sobie, skoncentrowana na własnym wnętrzu. Realista, którego etyka jest podporządkowana logice. Umie precyzyjnie wybrać najlepszy z istniejących systemów oraz z uporem walczyć o jego wdrożenie. Potrafi znaleźć wyjście z sytuacji nawet tam, gdzie inni tego wyjścia nie dostrzegają. Lubi spokojne życie i poczucie bezpieczeństwa. Posiada silne poczucie obowiązku, które motywuje go do wykonywania zadań. Dobrze zorganizowany, wytrwały, solidny i dotrzymujący obietnic. Typ ISTJ jest wierny i lojalny. Nie ma potrzeby znajdowania się w centrum uwagi - wręcz tego nie lubi. Jest umiejętnym słuchaczem. Nie jest osobą natrętną, nie narzuca się w relacjach. Jest raczej czuły dla innych. Jeśli ISTJ kogoś kocha, troszczy się o niego i wspiera go w trudnych chwilach. Poświęca wiele czasu i energii, by zaspokoić potrzeby bliskich mu osób. Mimo to nie czuje się komfortowo wyrażając swoje emocje. Wiele rozmyśla. Jeśli osoba z zewnątrz nie posiada jego umiejętności rozumienia sytuacji, jego czyny mogą wydawać się tej osobie nieprzewidywalne. Ważna jest dla niego tradycja. Istotne są dla niego szczerość i prawość. Czuje się niekomfortowo, gdy dochodzi do sytuacji, w której musi nagiąć obowiązujące zasady. Dla bardzo ważnego powodu, potrafi jednak wyjść poza ustalone reguły postępowania. Potrzebuje w swoim otoczeniu osób niezawodnych, które będą mogły przyczynić się do realizacji jego celu, ale kiedy te nie spełniają jego wymogów albo nie widzą wszystkiego tak precyzyjnie jak on - niecierpliwi się i może stać się agresywny. Jednocześnie sam nie lubi osób agresywnych, choć nie wchodzi z nimi w spory. W stosunkach damsko-męskich jest nieufny i dość podejrzliwy. Może niewłaściwie zinterpretować czyjeś intencje z powodu zachowania drugiej strony - jej sposobu patrzenia czy rozmowy. Chociaż z reguły uchodzi za osobę bardzo poważną, charakteryzuje go przy tym także niestandardowe poczucie humoru. Bywa nieasertywny i problematyczne może się dla niego okazywać odmawianie innym ludziom, co może być przez niektórych nadużywane. Z tej przyczyny również ilość jego obowiązków i pracy, którą musi wykonać potrafi się nawarstwiać. Przez swoje silne poczucie obowiązku niekiedy spędzają zbyt wiele czasu w pracy, choć nie lubią też tracić czasu i energii na zadania, które w ich opinii nie mają sensu – potrafią się wówczas nawet sprzeciwić. Jeśli uważa, że wykonanie jakiegoś zadania pomoże mu osiągnięciu jakiegoś istotnego celu, potrafi pracować bardzo długo. Preferuje pracę samodzielną, choć umie także pracować zespołowo, jeśli wymaga tego zadanie. Lubi dzielić się swą wiedzą z innymi ludzi oraz dzielić się z nimi swym doświadczeniem, czasami udzielając nawet rad. Chętnie działa po dokładnym przemyśleniu sytuacji oraz po ostrożnym przygotowaniu. Ceni sobie porządek, punktualność. .

ESTJ (Ekstrawersja, Poznanie, Myślenie, Osądzanie), czyli Dyrektor - typ osobowości skoncentrowany na świecie zewnętrznym. Myśli i zachowuje się racjonalnie i logicznie, cechuje go zdrowy rozsądek. Interesują go konkretne dane, a nie mgliste sformułowania. Lubi otaczać się faktami, potrafi zadawać wiele pytań. Jest niemalże uzależniony od zbierania informacji, dzięki czemu uzyskuje całkowitą jasność działania. Skupia się na chwili obecnej. Istotne jest dla niego obowiązujące prawo. Posiada własne normy i silne przekonania, czego również oczekuje od innych ludzi. Uważa, że należy podporządkować się regułom. Ceni sobie kompetencje innych ludzi. Silny, pewny siebie, wymagający, posiadający własne zdanie niemalże na każdy temat. Aktywny w dyskusjach, potrafi bronić własnego zdania. Czasami zbyt krytyczny, wymagający ścisły i skoncentrowany na szczegółach. Grzeczny, dobrze wychowany, przestrzegający etykiety w kontaktach z obcymi ludźmi. Zwykle wydaje się, że kontroluje swoje emocje. Jeśli twierdzi, że ktoś nie posiada wystarczających kompetencji w danej dziedzinie, ale próbuje mu narzucić swoje zdanie albo mówi im jak wykonać zadanie - potrafi wybuchnąć złością. Nie znosi także, gdy coś nie idzie po ich myśli. Bywa agresywny, w złości może nieświadomie ranić innych ludzi nie wykazując zbyt wiele empatii. Gdy jest rozgniewany, potrafi wypomnieć rozmówcy wszystkie popełnione błędy. W furii potrafi nawet rzucać przedmiotami, niszczyć otoczenie. Nie lubi długich rozmów telefonicznych, plotek, rozmów bez konkretnego celu. Ma problem z przyznaniem się do błędu. Jeśli pragnie kogoś obwinić, zawsze znajdzie uzasadnienie. Wiele wysiłku wkłada we wszystko co robi. Bardzo poważnie podchodzi do swych zobowiązań. Przywiązuje również dużą wagę do tradycji, czasami jest konserwatywny w poglądach. Lubią widzieć rezultaty własnych działań. Lubi uczciwą, solidną pracę, spełniającą wysokie standardy. Potrafi i lubi być w centrum uwagi, nie ma oporów przed władzą. Naturalnie obejmuje rolę lidera, co wynika z faktu, że wyraźnie wiedzą, jakie kroki należy podjąć, by zadanie zostało wykonane, dokładnie wiedzą jak wszystko powinno wyglądać, umieją dopracowywać szczegóły. Lubi mieć kontakt z ludźmi, bawić się, koncentrując się na chwili obecnej. Bywa wyjątkowo dynamiczny, gdy działanie dotyczy rodziny, lokalnej społeczności albo pracy, jaką ma do wykonania. Nie ma cierpliwości wobec osób, które proponują interesujące, niebanalne, ale niepraktyczne rozwiązania. Nie lubi niezorganizowania i lenistwa. Dąży do stabilizacji, nie lubi nagłych zmian, ale też nie lubi, gdy sprawy dzieją się zbyt wolno. Bardzo pracowity, obowiązkowy, ze zdolnościami organizacyjnymi, nie potrafi znieść zwlekania, braku zajęcia. Nie lubi kłamców, oszustów, ludzi leniwych, bezmyślnych, płytkich. Jest przekonany, że wszystko robi dobrze. Nie potrafi otaczać się oszustami, cwaniakami, nie potrafi również znieść żadnej podstępności czy kombinatorstwa. Jest przywiązany do niemalże wojskowego porządku.

ISFJ (Introwersja, Poznanie, Odczuwanie, Osądzanie), czyli Przechowywacz - osoba ta posiada bogate wnętrze, które potrafi ukrywać przed otoczeniem. Koncentruje się na swym wnętrzu, jest wrażliwy, ciepły. Jest świadomy własnych uczuć, interesuje się też uczuciami innych ludzi. Doskonale potrafi ocenić relacje międzyludzkie, widzi sympatie i antypatie, dostrzega wpływy oraz przyczyny wpływu między ludźmi. Nie demonstruje faktu, że wie, co czują inni ludzie. Nie demonstruje swoich emocji, dlatego może być obierany jako osoba chłodna. Jeżeli przebywa w nowym towarzystwie, zazwyczaj jest cichy i skromny - obserwuje, słucha, a jeśli zna otoczenie, wówczas ISFJ jest aktywny i rozmowny. Dobrze czuje się w towarzystwie ludzi, którzy spełniają jego etyczne normy, umieją się właściwie zachować, uprzejmych – w przeciwnym razie milczy lub nawet wychodzi z towarzystwa. Łatwo przechwytuje nastroje innych osób. Jest dość ostry w ocenie, zapamiętuje zarówno dobre, jak i złe uczynki - uważając, że należy za nie odpłacić. Nie potrafi przebaczyć zdrady, a przyjaźń jest dla niego bardzo istotna. Nie umie i nie chce przedłużać relacji, które się już wyczerpały. Dla typu osobowości ISFJ ważne są harmonia, współpraca. Często jest pochłonięty zbieraniem informacji na temat ważnych dla niego ludzi czy sytuacji. Potrafi przez lata przechowywać w pamięci detale rozmów, ton głosu, wyraz twarzy rozmówcy. Liczy się dla niego poczucie bezpieczeństwa. Ma problem z asertywnością i wyrażaniem własnych potrzeb. Bywa, że stawia cudze potrzeby nad własnymi. Potrafi aktywnie bronić bliskich mu osób. Stres negatywnie wpływa na ich umiejętność oceny własnych możliwości, zaczynają wyobrażać sobie najgorsze scenariusze. Nie lubi krytyki, która działa na niego destrukcyjnie i potrafi zdemotywować. Zdecydowanie lepiej działa na niego pozytywna motywacja. Najlepiej zapamiętuje działając, przez co szkolna edukacja, nauka wyłącznie z podręczników może nie wydobyć pełni jego talentów. Stara się analizować sytuacje w sposób logiczny i obiektywny, nie angażując w ocenę swych uczuć. Ma silne poczucie odpowiedzialności i obowiązku.

ESFJ (Ekstrawersja, Poznanie, Odczuwanie, Osądzanie), czyli Entuzjasta - typ osobowości, który jest skoncentrowany na zewnętrznym świecie. Kolekcjonuje wiele szczegółowych informacji na temat innych ludzi. Jest godny zaufania, odpowiedzialny, ciepły, miły, uprzejmy. Jest osobą dość delikatną i współczującą, z charakteru dobry. Kocha ludzi, a ci wyczuwając to, lgną do niego. Nie lubi negatywnych emocji, a nawet obojętność potrafi ich zranić. Pragną być lubiani przez innych. Poparcie innych ludzi sprawia, że czują się dobrze, lubi być doceniony za to co robi dla innych Umieją dostrzec, co należałoby zrobić. Potrafi zrozumieć punkt widzenia innych ludzi. Lubi porządek, zatem tworzy struktury, które pozwalają mu czuć się komfortowo. Lubi stały grunt, wypróbowane ścieżki, dlatego nie szuka i wręcz nie lubi nowego. By móc skupić się na skomplikowanym zagadnieniu, musi pozostać w samotności, gdyż ludzie za bardzo odciągają go, odwracają i pochłaniają jego uwagę. Jego zasady moralne potrafią być bardzo silne, choć zwykle wynikają one z otoczenia w jakim żyją niż z powodu jego wewnętrznych wartości. Ma skłonność do kontrolowania innych, nawet tych, którzy sobie tego nie życzą. Jest osobą trwale aktywną, która posiada silne i potrafiące zawładnąć nim emocje. Działa szybko i efektywnie. Zapalony ideą nie rezygnuje z niej i potrafi być jej wierny do końca życia. Uwielbia sztukę, która jest dla niego źródłem radości. Typ ESFJ potrafi wpływać na swój nastrój, umie go dzielić z innymi ludźmi. Jest to człowiek, który w pracy wykonuje to, co do niego należy - bez przykładania do swych zadań metki "ciekawe" lub "nieciekawe". Jest doskonałym dyplomatą, świetnym i uważnym słuchaczem, toteż jest odbierany jako idealny rozmówca. Potrafi znaleźć podejście do każdej osoby. Potrafi nie tylko słuchać, ale i wczuć się na tyle, by zrozumieć, zapalić się do cudzej idei, zafascynować się nią, wyrazić uznanie czy potrafi współczuć drugiemu człowiekowi. Nie odczuwa zazdrości, potrafi cieszyć się z sukcesów innych ludzi, a także jest wobec nich ufny. Widząc ludzkie przywary, subtelnie potrafi z nich zażartować, ale nie obraża i znieważa drugiej osoby.

ISTP (Introwersja, Poznianie, Myślenie, Obserwacja), czyli Mistrz - typ osobowości będący skoncentrowany na wnętrzu. Racjonalny, bardzo logiczny introwertyk. To człowiek tajemniczy, chłodny, uparty i zamknięty w sobie. Lubi rozkładać wszystko na składowe i sprawdzać jak każda z tych części działa. Doskonały w analizach logicznych, które wykorzystują nawet w codziennym życiu. Lubi wiedzieć jak wszystko działa. Uwielbia czuć adrenalinę. Odważny, poszukuje przygód, jest bardzo optymistyczny, spontaniczny. Nie znosi zastoju, nudy. Działa szybko i efektywnie. Nie potrafi pracować bez celu. Łatwo przychodzi mu przystosowanie się do okoliczności, które zastał. Jest typem wynalazcy, który nie spieszy się z realizacją idei, dopóki warunki otoczenia nie będą sprzyjały maksymalnej efektywności jego działania. Preferuje zrobienie wszystkiego na swój własny sposób. Typ ISTP nie potrafi jednak działać, jeśli nie widzi w tym żadnych korzyści, nie potrafi pracować dla samej idei. Lubi wygodę i komfort. Jest estetą, która ufa swojemu gustowi. Lubi ruch, sport, ale dzięki zdolnościom logicznym i analitycznym, jest także dobry w naukach technicznych. Umie się skoncentrować, co pomaga mu m.in. w czasie procesu nauki. Wierzy w sprawiedliwość. Jest lojalnym przyjacielem. Postępuje zgodnie z własnymi zasadami. Stara się nie oceniać innych korzystając z własnego systemu wartości, gdyż uważa, że oceny można wyłącznie dokonywać na podstawie faktów. Nie skupia się na swoich uczuciach, raczej je ignoruje. Umie ukrywać swe emocje pod chłodną maską niedostępności. Bywa bardzo nieufny i zazdrosny, jest dla niego nieznośna myśl o tym, że jego uczucia i emocje mogą być obiektem czyichś kpin, żartów. Kiedy jest w stresie, potrafi wybuchnąć złością albo czuje się przytłoczony emocjonalnie. W sytuacji zagrożenia, chłodno i spokojnie zbliża się do źródła niebezpieczeństwa, by zmierzyć się z nim, gdyż jest nieustraszony i nieustępliwy. W samotności bywa jeszcze bardziej niedostępny.

ESTP (Ekstrowersja, Poznanie, Myślenie, Obserwacja), czyli Legionista - to osoba będąca nieposkromionym wojownikiem, dla której zwycięstwo nad przeciwnikiem jest najważniejsze. Działa z pasją, z poświęceniem, doprowadzając swoje sprawy do końca. Podczas rozmowy zwykle powściągliwy i taktowny, przyjacielski i pozytywnie nastawiony do rozmówcy. Lubi jednak wyrażać swoją opinię bardzo wprost, ale też lubi posiadać ostatnie słowo, podsumować dialog. Potrafi zdobywać zaufanie rozmówcy. Może zadawać wiele pytań dotyczących osobistych problemów albo prywatnych opinii, a jego takt, delikatność sformułowań oraz wykazywane zrozumienie sprawiają, że ludzie mu ufają i powierzają swoje sekrety. Nie mają problemu z pokazaniem, że czegoś nie rozumieją albo nie wiedzą – jak również chętnie pokazują, gdy wreszcie to zrozumieją. Typ ESTP logicznie wynajduje najkrótszą drogę do celu, dlatego jest bardzo dobrym taktykiem, szybko wyczuwa sytuację, potrafi rozplanować działanie, podjąć decyzję i rozpocząć działanie. Prędzej zrezygnuje z logiki niż z postawionego celu. Jeśli dochodzi do konfrontacji, nie ma oporów, by skoncentrować się na słabych stronach swojego przeciwnika, czasami niszcząc go szybko wypowiadając bardzo precyzyjne zdanie. Umie nawet taką sytuację sprowokować. Potrafi też sprowokować swojego oponenta do popełniania błędów, wprowadzając go nawet celowo w błąd. Świadczy to o jego niesamowitym talencie taktycznym. Nie interesuje go wrażenie, które po sobie pozostawi, o ile wrażenie to nie będzie istotnym elementem kolejnego celu. Niełatwo go rozgniewać, ale rozzłoszczonego bardzo trudno uspokoić. Potrafi ciężko pracować i jest wytrwały. Umie się kontrolować, dzięki czemu niemalże zawsze osiąga swoje cele. Umie podążać po trupach do celu, ignorując zasady etyczne – najważniejszy jest dla nich skutek, efekt końcowy, a nie wykorzystane w walce metody. W miłości jest pełen lęków, obawia się odkrycia swoich uczuć. Nie ma wątpliwości, że inni mogą go pożądać, ale nie ma już pewności, że może być przez innych kochany - trochę w tym względzie sądzi sam po sobie. Potrzebuje wsparcia emocjonalnego ze strony partnera, umie podporządkować mu swoje emocje, natomiast nie jest skłonny do dostosowania się do partnera w czynach - raczej woli dyktować działanie.

ISFP (Introwersja, Poznanie, Odczuwanie, Obserwacja), czyli Pośrednik - introwertyk, dobry słuchacz i obserwator. Nie narzuca innym ludziom swojej woli. Typ ISFP jest z natury osobą serdeczną, czułą, delikatną, wrażliwą. Jest człowiekiem troskliwym i ciepłym, uśmiechniętym, który chowa swoje przeżycia, bowiem choć jest dość otwarty wobec innych osób, jednocześnie jest także skryty i traktuje swoje otoczenie z rezerwą. Skromny, nie lubi się wyróżniać. Nie przepada za współzawodnictwem. Nie lubi być ani na początku jako przywódca ani na końcu jako ofiara - wynika to z tego, że nie lubi rzucać się w oczy. Nie lubi wychylać się z otoczenia będąc najlepszym lub najgorszym w grupie. Nie znosi kłótni, ma problem z powiedzeniem "nie". Jest to zwykle przyczyną braku uczestnictwa w sporach, dyskusjach, braku umiejętności zastosowania otwartej krytyki. Woli unikać sporów i konfliktów. Dyplomatyczny, pokojowy. Bywa ambitny. Lubi pracować samodzielnie, najlepiej w całkowitym odosobnieniu - wówczas potrafi się najlepiej skoncentrować i jest bardzo produktywny. Lubi czuć pełną odpowiedzialność za wykonane zadanie od początku do końca - biorąc odpowiedzialność nie tylko za przebieg działań, ale także ich efekty. Nie potrafi za bardzo wymagać, prosić - swoje potrzeby zaspokaja sam. Zapamiętuje swoje emocje i potrafi je również wewnętrznie odtworzyć, jest wrażliwy na sztukę i piękno natury. Lubi pozytywne stany, lubi przyjemności oraz potrafi je dawać innym. Umie uszczęśliwiać innych ludzi, akceptuje ich wady, widzi w nich dobro. Typ ISFP zwraca uwagę na to, by innym było wygodnie. Umie się cieszyć najdrobniejszymi rzeczami. Lubi spędzać czas z przyjaciółmi albo samodzielnie. Bywa bardzo niezależny, przez co potrafi zdezorientować swym zachowaniem otoczenie. Nie lubi tłumów.

ESFP (Ekstrawersja, Poznanie, Odczuwanie, Obserwacja), czyli Polityk - to człowiek cieszący się popularnością, a także sympatią i szacunkiem innych ludzi, jest dumny ze swojego wpływu na innych. Jest człowiekiem optymistycznym i towarzyskim. Szczerze kocha niemal wszystkich ludzi, a ludzie z reguły również bardzo go lubią. Mimo to, gdy wyrobi sobie o kimś jakieś zdanie, bywa ono bardzo silne. Typ ten jest skłonny wykazywać się wobec takiej osoby głęboką antypatią. Zwykle jest jednak tolerancyjny i przyjazny dla innych. Lubi zdobywać nowe doświadczenia, jest żywiołowy, entuzjastyczny. Ważna jest dla niego teraźniejszość. Według niego życie powinno mieć smak nowych, interesujących i ekscytujących doświadczeń. Zabawny i lubiący znajdować się w centrum zainteresowania, występować przed innymi odgrywając jakąś rolę. Życie jest dla niego jak scena teatralna, zabawa. Byłby bardzo szczęśliwy, gdyby mógł się cały czas bawić odgrywając rolę radosnego i lubianego gospodarza zabawy. Posiada znakomicie rozwinięte umiejętności interpersonalne. Potrafi się postawić w roli dyplomaty i rozjemcy, gdy wymaga tego sytuacja. Umie się solidaryzować z innymi. Jest człowiekiem ciepłym, troskliwym, szczodrym, wielkodusznym. Umie wychodzić naprzeciw potrzebom innych ludzi. Potrafi w serdeczny sposób wyrażać swoją troskę. Lubi i potrafi doradzać innym. Charakteryzuje się wysoką spostrzegawczością, potrafi wyczuwać szybciej od innych niezdrową atmosferę. Typ ten jest spontaniczny, ceni sobie dobrą zabawę. W stresie bywa przytłoczony negatywnym myśleniem, więc starają się odwrócić swoją uwagę znajdując wyjaśnienia dla zaistniałej sytuacji. Wyjaśnienia te nie muszą być prawdziwe – pełnią raczej rolę myślowej ucieczki, pozwalając zapomnieć o problemie. Nie znosi rutyny, struktur. Jest bardziej skoncentrowany na natychmiastowym podejmowaniu działania opartym na racjonalnym procesie myślowym. Nie lubi jednak teorii. Dość ostrożny w relacjach ze światem obiektywnym, naukowym. Jest nieufny względem idei naukowych. Nie lubi również planowania, rozważania długoterminowych skutków własnych decyzji i działań. Uczy się najlepiej doświadczając rzeczywistość. Nie lubi niejednoznacznych sytuacji. Doskonale sprawdza się w pracy zespołowej, jest bezproblemowy i optymistycznie nastawiony do działań grupy, potrafi również wprowadzić atmosferę zdrowej zabawy. Lubi nawiązywać zażyłe kontakty z innymi. Ceni sobie przyjemności takie jak piękno, smaczne jedzenie, przedmioty o wartości estetycznej. Elastyczny, umie dostosować się do każdej sytuacji. Jest osobą, która potrafi wyjść na prowadzenie, jest śmiały i dość kategoryczny w kwestii erotyki. Jest dumny ze swoich uczuć, nie ukrywa ich. Przy pomocy słów i spojrzeń, łatwo i chętnie wyraża swój zachwyt. Doskonale wie, czego pragnie od obiektu miłości, ale nie zamierza się dostosowywać, pragnie jedynie narzucać swą wolę. Typ ESFP jest wyniosły i optymistyczny, szybko wynajduje wyjścia ze skomplikowanych sytuacji - nie lęka się ich.

INTJ (Introwersja, Intuicja, Myślenie, Osądzanie), czyli Analityk - to osoba, która posługuje się logiką i ma bardzo silnie rozwiniętą umiejętność analizy. Lubi pracować samodzielnie. Nie jest zbyt towarzyski. Pracując w grupie umie przejąć inicjatywę w chwili, gdy nikt inny się tego nie podejmuje, a wymaga tego sytuacja. Może tego również dokonać, gdy uważa, że grupa nie posiada kompetentnego przywódcy. Jest człowiekiem praktycznym, logicznym, ale także kreatywnym. Zwraca uwagę na wewnętrzną strukturę, doszukuje się sensu zjawisk, wszystko analizuje w sposób logiczny. Uważa, że logika jest sprawiedliwa, a sprawiedliwość jest dla niego niesamowicie istotna. Nie umie bezkrytycznie zaakceptować władzy, z którą się nie zgadza. Najgorzej, jeśli znajduje się pod zwierzchnictwem osoby, której nie szanuje. Jest typem rewolucjonisty, może także spiskować, jeśli poczuje, że będzie to sprawiedliwe. Potrafi narażać samego siebie w obronie pokrzywdzonego, a więc w obronie sprawiedliwości, potrafi przy tym nie zważać na własne korzyści i bezpieczeństwo. Nie jest szczególnie ambitny, ale nie potrafi znieść niesprawiedliwego traktowania. Nie potrafi tolerować emocjonalnych wybuchów innych ludzi. Lubi się ukrywać, nie lubi, gdy ktoś mu się narzuca lub wprasza - potrafi zareagować ostro albo będzie robił dobrą minę do złej gry. Myślowo niezależny i z reguły nie zwraca uwagi na reklamowe slogany. Gromadzi informacje, porządkuje je, umie wyciągać wnioski, mieć uwagi i wprowadzać cenne poprawki. Dość szybko potrafi zrozumieć nowe koncepcje, jednak jego celem jest nie tyle zrozumienie, co zastosowanie zgromadzonych informacji w praktyce. Nie lubi dezorganizacji, co często podczas pracy z innymi ludźmi prowadzi do sytuacji, gdy czuje potrzebę przejęcia kontroli nad sytuacją, uporządkowanie jej i doprowadzenie do końca. Nie lubi niedokończonych spraw. Lubi przebywać w towarzystwie ludzi podobnych do siebie – zarówno charakterologicznie, co i światopoglądowo. Wiele wymaga od innych osób. Dzięki racjonalnemu podejściu do relacji, potrafi chłodno i racjonalnie oprzeć się ewentualnym porywom serca, zauroczeniom. Jego emocje są również dość trudne do odczytania, ma problem z ich wyrażaniem. Niezawodny, oddany i zrównoważony. Istotne są dla niego zdrowe relacje rodzinne. Może się zdarzyć, że jest postrzegany jako osoba chłodna, gdyż nie podlega łatwo emocjom. Nie lubi tracić czasu i energii na konflikty z innymi ludźmi. Nie lubi też tracić czasu na mało konkretne rozmowy. Potrafi jednak spożytkować swój czas oraz swoją energię na budowanie zdrowej relacji z ukochaną osobą, wobec której potrafi być bardzo lojalnym partnerem. Podczas wyboru partnera, ale także podczas wyboru grona zaufanych przyjaciół może kierować się intuicją. Jest bardzo wymagający wobec siebie, czym potrafi się wyeksploatować. Jest bardzo wrażliwy na ewentualne odrzucenie najbliższych osób. W relacjach z osobami, które są mu obojętne nie jest osobą komunikatywną. Jest zamknięty w sobie i małomówny. Może za bardzo ignorować zwyczajowe powinności, grzeczności – co może być źle odebrane przez otoczenie. Nie potrafi zajmować się kwestiami związanymi z ubiorem, obyczajami - nie lubi tego. Jest rodzajem ascety, który przystosowuje się do trudnych warunków (głód, bieda, nieprzychylność otoczenia, mróz). Nie lubi, gdy coś zakłóca rytm jego dnia, jego spokój i ciszę. W młodości dość często jest skłonny do zabaw, z czasem zaczyna troszczyć się o swoje zdrowie.

ENTJ (Ekstrawersja, Intuicja, Myślenie, Osądzanie), czyli Przedsiębiorca - jest typem urodzonego przywódcy. Asertywny i odważny. Uwielbia wyzwania. Jako pierwszy pragnie podejmować działanie, nie obawia się pozornie wątpliwych przedsięwzięć. Potrafi zapalić się do działania, sam wierzy we własne pozornie realne plany. Skoncentrowany na znalezieniu najlepszego sposobu, by osiągnąć swój cel. Twierdzi, że wystarczy poświęcić odpowiednią ilość czasu, posiadać odpowiednie środki, a cel zostanie osiągnięty. Działa logicznie, ale też ostro. Może być odbierany jako osoba arogancka, a także pozbawiona uczuć. Potrafi odkrywać w innych ludziach ich talenty, więc doskonale sprawdza się jako manager czy dyrektor, który potrafi odpowiednio pokierować zespołem. W zarządzaniu dodatkowo pomagają mu umiejętność zdystansowania się od swych emocji oraz analityczne myślenie. Potrafi organizować otoczenie poprzez planowanie i układanie harmonogramów. Potrafi zrozumieć cudzy porządek i logikę. Potrafi umiejscowić grupę indywidualistów na odpowiednich stanowiskach, by stworzyły zgrany zespół, który jest konieczny, by wykonać jakąś pracę. Ma również odpowiednie wyczucie czasu potrzebnego do ukończenia zadania. Polega na swej intuicji, co daje mu odwagę przy podejmowaniu ryzykownych decyzji. Skupia się na przyszłości, a z przeszłości potrafi wyciągać odpowiednie wnioski. Posiada wysoką samoświadomość, dzięki czemu jest dość odporny na stresujące, nieoczekiwane sytuacje, co dodatkowo wspiera jego talent związany z zarządzaniem. Umie odpowiednio filtrować informacje, dzięki czemu odrzuca te, które wnoszą niczego wartościowego, a pozostawiają informacje dobre, pożyteczne i te, którym warto wierzyć.

INTP (Introwersja, Intuicja, Myślenie, Obserwacja), czyli Krytyk - jest to introwertyk, doskonały obserwator. Jest osobą o ogromnej wyobraźni opierającej się na intelekcie. Potrafi doskonale przewidywać przyszłość, doskonale wyciąga puentę z postrzępionych informacji. Cechuje go logika myślenia. Myśląc analityczne potrafi sprawnie wyciągać wnioski. Potrafi przewidywać zagrożenie. Potrafi się porządnie skupić na tym, co go interesuje, co sprawia, że potrafi skutecznie rozwiązywać problemy związane z obszarem jego zainteresowań. Jest cichy i powściągliwy w kontaktach z innymi ludźmi, ale też potrafi dostosować się do sytuacji i być wówczas dość elastyczny. Lubi teorię oraz abstrakcję. Ma łatwość tworzenia nowych koncepcji, co zawdzięcza swej kreatywności. Posiada niewielką grupę znajomych osób, którym ufa. Jest wobec bliskich osób bardzo lojalny. Słabo okazuje emocje i chroni przed emocjami bliskich mu ludzi. Uważa, że silne namiętności są przyczyną ludzkiej zguby. Może być nieśmiały podczas poznawania nowych ludzi, ale może też wykazywać dużą śmiałość w towarzystwie bliskich mu osób. Podobnie jest podczas wygłaszania teorii, których jest pewien albo tych, które w pełni rozumie – zachowuje się wówczas jak pewny siebie nauczyciel pragnący podzielić się wiedzą i gotów na falę pytań. Może posiadać dużą wiedzę, a czasem jego umysł może być postrzegany jako genialny. Dogłębnie analizuje rzeczywistość, stara się zrozumieć świat, znaleźć jego schemat. Szybko i bardzo trafnie analizuje problem, dostrzega aspekty, których inni nie dostrzegają. Samodzielny w działaniu. Typ INTP nie znosi obłudy. Nie posiada zbyt wielkich umiejętności społecznych, nie jest szczególnie zainteresowany interakcją z innymi ludźmi, nie czuje wielkiego zainteresowania. Jest gdzieś pomiędzy potrzebą bycia dostrzeżonym a chęcią wycofania się z otoczenia. Jest osobą pozornie negatywnie nastawioną do świata. Jest człowiekiem dość miękkim, co sprawia, że lubi otaczać się ludźmi silnymi, którzy mają określoną drogę w życiu i pozbawiają go konieczności ustalania celów, ale także korzystają z jego umiejętności odnajdowania właściwych sposobów działania. Jest osobą stałą w uczuciach, która nie szuka przygód. Pragnie, by jego partner był wymagający. Potrafi znaleźć zarówno tezy, jak i antytezy - potrafi zgasić działanie, jak i rozpalić motywację.

ENTP (Ekstrawersja, Intuicja, Myślenie, Obserwacja), czyli Wynalazca - jest osobą, która doskonale widzi wszystkie perspektywy. Bywa niesamowicie roztargniony. Nie przykłada dużej wagi do porządku. Nie pamięta, co już zostało zrobione, a co należy jeszcze zrobić. Zresztą to, co jest już zrobione i wynalezione nie jest dla niego tak interesujące jak to, co nie zostało wymyślone, wykonane. Jeśli wykonanie jakiegoś zadania go nie interesuje, potrafi pozostawić je na ostatnią chwilę. Zazwyczaj kończy to zadanie w terminie, choć jakość nie jest jakością pierwotnie pożądaną. Jest mu trudno ukończyć działanie - uważa, że zawsze jest coś do poprawienia. Jest bardzo ustępliwy, gdy chodzi o szczegóły i obyczajowość - zaoszczędzoną energię poświęca analizie rzeczywistości. Nie potrafi dzielić ludzi na swoich i obcych. Ma problem z oceną, co myślą o nim inni ludzie – dlatego miewa problem z wyborem przyjaciół. Bardzo słabo orientuje się w kwestii okazywania uczuć. Jego energię ładują emocje - zarówno te pozytywne, jak i negatywne. Ma problem z utrzymaniem właściwego dystansu z innymi ludźmi, szczególnie w trakcie długotrwałej interakcji. Lubi proponować nowe pomysły, które bywają jednak niepraktyczne w danej chwili, choć oczywiście mogą być bardzo interesujące. Zwykle dość szybko zapominają o pomyśle, generując kolejne pomysły, które potrafią być również bardzo oryginalne, ale nie są w żaden sposób logicznie powiązane z poprzednim pomysłem. Ma problem z przyznaniem się do winy. Przepraszając zwykle nie wyciąga wniosków, a później i tak postępuje dokładnie tak samo jak przed przeprosinami. Interesuje się wszystkim tym, co nowe oraz niezwykłe, szczególnie, jeśli jest to sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem i logiką. Pociąga go wiedza, która wymaga intuicji, nie jest namacalna. Większość ludzi ma problem z pojęciem jego pomysłów – zwykle dzieląc się na tych, którzy po prostu mu wierzą albo zwyczajnie nie wierzą. Nie przeszkadza mu brak uznania w teraźniejszości, gdyż twierdzi, że przyszłość jest najważniejsza. Korzyści są dla niego mniej istotne od ciekawego, inspirującego działania. Potrzebuje emocjonalnego doładowania, które może mu zapewnić jego otoczenie. Jeśli w jego otoczeniu brakuje inspirujących postaci, ludzi umiejących nakarmić go wrażeniami - wówczas traci umiejętność pracy i radość, smak życia. Jest typem dobrego organizatora, ponieważ świetnie orientuje się w potencjale ludzi i sytuacji. Przebywając w miejscu, gdzie wymagana jest silna dyscyplina, wprowadza tam element chaosu, choć czasami twórczego, co może ostatecznie obrócić się na jego korzyść i może z tej przyczyny zostać przywódcą grupy. Wymaga usprawiedliwienia dla siebie, gdy ma posiadać władzę, np. brak kompetencji jego otoczenia, wyznaczenie go na kierownicze stanowisko przez zarząd itd. Wówczas w działaniu najpierw usprawnia zespół, eliminuje problemy występujące w grupie, a następnie zaczyna wymagać. Typ ENTP nie daje się zastraszyć, ponieważ zastraszenie wzmaga jego aktywność i pewność siebie. Nie ma problemu w przyjmowaniu odpowiedzialności, gdy wymaga tego od niego sytuacja - szczególnie krytyczna. Wątpi w prawo do zajmowania odpowiedzialnego stanowiska, gdy sytuacja jest spokojna i rutynowa. Nie potrafi znieść konkurencji - w takich warunkach potrafi rzucić wszystko, odejść.

INFJ (Introwersja, Intuicja, Odczuwanie, Osądzanie), czyli Humanista - jest człowiekiem, który doskonale rozeznaje się w relacjach międzyludzkich, potrafi bez problemu dostrzec zależności, sympatie. Posiada bogaty wewnętrzny świat, jest przy tym bardzo uczuciowy. Z reguły jest bardzo skromnym człowiekiem. Jest zwykle cichy, spokojny i małomówny, przyjazny. Nie lubi wykazywać inicjatywy podczas pierwszego kontaktu z innymi. Przed nawiązaniem pierwszego kontaktu obserwuje otoczenie, by rozpracować występującą w nim hierarchię. W towarzystwie, którego nie zna jest typem obserwatora, natomiast wśród bliższych mu osób staje się bardziej pewny siebie i daleko mu do nieśmiałości. Jest osobą współczującą, umiejącą się wczuć w cudzy stan emocjonalny, osobą empatyczną, umiejącą koić czyjeś niepokoje. Doskonale potrafi słuchać innych, przez co często jest proszony o poradę albo inni oczekują od niego współczucia. Nie odpycha innych ludzi. Zrobi wiele, by pomóc innym poczuć się dobrze – nawet, jeśli przeszkodzi to mu w danym momencie w realizacji czegoś bardziej praktycznego albo interesującego. Szczególnie pomocny wobec przyjaciół. Ma problem z asertywną odmową, więc często bywa wykorzystywany. Miewa również problem z rozdzieleniem spraw istotnych od tych mało ważnych, może tracić czas na zbędne działanie, skupiając się na nieistotnych szczegółach. Dokładny, sumienny w pracy. Nie umie oszukiwać, ale jeśli sytuacja zmusi go do tego, by zachować się nie fair, czuje się potem źle sam z sobą. Z tej przyczyny bywa postrzegany jako naiwny i niepraktyczny. Lubi porządek oraz czystość. Lubi spokój, dlatego stara się przewidywać niezaplanowane wydarzenia i zapobiegać im. Dzięki temu bywa postrzegany jako sumienni. Typ INFJ nie potrzebuje zapewnień o miłości. Potrzebuje jasnych komunikatów, a nie rozważań, dywagacji na temat tego, w jakiej formie jest jego związek - inaczej czuje się nieszczęśliwy. Wymaga przede wszystkim wierności i nie jest w stanie wybaczyć zdrady. Jest osobą nastawioną pokojowo, nie lubi konfliktów i przemocy. Nie wykazuje złości, nie krzyczy, nie jest agresywny, ale potrafi milczeć, dopóki strona, która popełniła błąd nie przyzna się do tego i nie przeprosi. Potrafi wpływać na stosunek innych ludzi. Umie załagodzić konflikt między walczącymi stronami poprzez przyjęcie postawy neutralnego mediatora. Nie narzuca swoich emocji. Nie lubi, gdy przerywa się jego pracę. Jest osobą dość krytyczną wobec siebie, ustala sobie wysokie standardy, którym próbuje sprostać. Nie ufa głośno i demonstracyjnie wypowiedzianym komplementom, potrzebuje delikatnego formułowania skierowanych do niego pochwał. Zależy mu na spokojnym otoczeniu, które w przyjaznej atmosferze pozwala wszystkim obecnym odpocząć oraz rozwijać ich talenty.

ENFJ (Ekstrawersja, Intuicja, Odczuwanie, Osądzanie), czyli Mentor - to człowiek, który jest osobą poważną, skupioną na problemach globalnych. Jest raczej osobą skupioną na negatywach, widzącą świat w ciemnych kolorach. Stara się zmienić świat - jest przy tym ludzki, współczujący, wspierający. Typ ENFJ jest dobrym strategiem. Potrafi odgadnąć stan emocjonalny jego otoczenia, umie wykorzystać sytuację, by podjąć zdecydowane kroki. Posiada bardzo głębokie emocje, nie wstydzi się ich i nie ukrywa. Docenia zarówno muzykę, jak i poezję. Nie ma problemu z wyrażaniem dobrych i złych emocji. Jest raczej cholerykiem, ale bywa, że występują u niego etapy depresji i manii - szybkie, dynamiczne. Szybko zmienia się jego stan emocjonalny - okresy idealizacji i dewaluacji są dość gwałtowne. Jest osobą towarzyską i aktywną. Współpraca z ludźmi go satysfakcjonuje, jest wobec nich uważny, niekiedy dość wymagający, a także natrętny. Jest bardzo skrupulatnym obserwatorem, potrafi dostrzegać ukryte cechy ludzi, precyzyjnie ocenia zdarzenia. Jego głos wewnętrzny pozwala mu doskonale przewidywać przyszłe zachowania obcych osób w konkretnych sytuacjach. Troszczy się o partnera ostrzegając go przed niebezpieczeństwem - w ten sposób okazuje, że się martwi. Jeśli ocenił sytuację, przygotował się do niej, zabezpieczył przed nią - wówczas śmiało się w niej odnajduje, angażuje się w działanie bez obaw. Stara się doprowadzać sprawy do końca i zwycięstwo jest dla niego niesamowicie ważne. Kompromis jest dla niego mniej ważny od konkretnego rozwiązania - zwycięstwa lub przegranej. Potrafi dowodzić, gdy znajduje się w otoczeniu, które jest niezdecydowane. Umie poprawić za sobą tłum, doskonale potrafi wywoływać w innych ludziach entuzjazm. Potrafi zarazić innych ludzi siłą do działania, uporem, umiejętnością osiągnięcia sukcesu. Posiada umiejętności artystyczne, a improwizacja nie stanowi dla niego problemu. Publiczność jest mu zwykle przychylna. Jest osobą ostrożną, dominuje u niego myślenie, a nie działanie. Jest bardzo dobrym strategiem, potrafi oszczędzać siły, by móc działać. Nie umie powierzchownie podchodzić do obowiązków, dlatego nie lubi wykonywać kilku spraw jednocześnie. Woli skupić się na gruntownym działaniu. Bywa niezdecydowany, targają nim wątpliwości. Nie lubi zbędnych działań - irytują go, przez co może być postrzegany jako niezrównoważony i wybuchowy. Nie lubi wykazywania inicjatywy, a uczucia są dla niego ważniejsze od rozumu. Jest czarnowidzem, twierdzi, że wszystko co dobre przemija. Nie skupia się na materialnych wartościach, choć docenia wartość przedmiotów historycznych. Mentor nie lubi być obserwowany w trakcie pracy, trudno jest mu stworzyć wokół siebie przytulne otoczenie, jak i znaleźć grono życzliwych osób. Bardzo przeżywa oglądane filmy i widowiska, dlatego unika tych, które mogłyby nim zbyt mocno wstrząsnąć.

INFP (Introwersja, Intuicja, Odczuwanie, Obserwacja), czyli Liryk - jest typem romantyka. To marzyciel, który żyje głównie w świecie swych przemyśleń. Nie żyje teraźniejszością - raczej snuje wizje na temat przyszłości. To wrażliwy introwertyk i artystyczny indywidualista. Jest niesamowicie lojalny i oddany osobom, które uważa za najbliższe. Liryk jest osobą emocjonalną, empatyczną - dobrze wczuwa się w uczucia innych ludzi, nie ukrywając przy tym własnych. Emocje innych ludzi mogą wpływać na jego nastroje. Jest skoncentrowany na tym, by odnaleźć sens własnego istnienia, posiada też mocny system wartości. Czuje wewnętrzną potrzebę, by podążać za własnymi ideałami. Czasami cierpi ze względu na silne przywiązanie do swych ideałów. Ma określone priorytety, które nakreślają kierunek jego działania - potrafi oddać się im w pełni i jest w stanie o nie walczyć. Jest cierpliwy, wybacza ludzkie słabości. Niekiedy sam ma problem z podjęciem decyzji. Ceni najbardziej osoby, które mają wyznaczony w życiu cel. Bywa rozczarowany, gdy oczekuje wiele od innych, a ci nie są w stanie sprostać jego oczekiwaniom. Jest jednak dość wyrozumiały. Z reguły nie ma problemu z zaakceptowaniem inności innych ludzi – o ile ich poglądy i działania nie są sprzeczne z jego systemem wartości. Przez niektórych może być postrzegany jako poważny i zrównoważony. Nie zwraca uwagi na to, jak wyglądają inni ludzie oraz czy w jego otoczeniu panuje porządek. Zdecydowanie bardziej interesują go emocje otoczenia. Pragnie wyzwolić emocjonalnie ludzkość i bierze odpowiedzialność za nastroje bliskich mu osób, a także za ich życiową aktywność. Delikatnym poczuciem humoru potrafi ożywić innych ludzi. Pragnie jedności z innym człowiekiem. Jest znakomitym obserwatorem. Posiada otwarty umysł oraz rozwiniętą wyobraźnię. Jest kreatywny. Fascynuje go sztuka, lubi otoczenie artystów.

Dzięki wiedzy psychologicznej łatwiej jest też zrozumieć ("rozgryźć") innych ludzi, co może pozytywnie wpłynąć na nasze relacje z innymi. Wiedza psychologiczna może pomóc nam zauważyć i docenić zalety, a także zrozumieć i zaakceptować wady innych ludzi: naszych bliskich, znajomych, kolegów ze szkoły, uczelni czy z pracy, a także nauczyciela, wykładowcy czy szefa. To fascynująca wiedza, którą warto posiąść. Pozwala nam nie tylko "czytać w ludziach", ale także może ułatwić rozwój naszych talentów i pracę nad własnymi ułomnościami.